मुंबई: महाराष्ट्र शासनाच्या सांस्कृतिक कार्य विभागांतर्गत सांस्कृतिक कार्य संचालनालय, महाराष्ट्र राज्य, मुंबई यांच्यावतीने राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज यांच्या जयंतीनिमित्त *‘जागर समतेचा…’* या विशेष सांस्कृतिक कार्यक्रमाचे आयोजन शुक्रवार, दि. २६ जून २०२६ रोजी सकाळी ११ वाजता *गोविंदराव टेंबे रंगमंदिर, देवल क्लब, खासबाग मैदान शेजारी, कोल्हापूर* येथे करण्यात आले आहे. सामाजिक समता, सामाजिक न्याय आणि लोकजागृतीचा संदेश लोककलेच्या माध्यमातून जनमानसापर्यंत पोहोचविण्याच्या उद्देशाने या कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात आले आहे.
राजर्षी छत्रपती शाहू महाराज हे सामाजिक न्याय, शिक्षणप्रसार आणि बहुजन समाजाच्या सर्वांगीण उन्नतीसाठी कार्य करणारे दूरदर्शी समाजसुधारक व लोकाभिमुख राज्यकर्ते म्हणून ओळखले जातात. समाजातील वंचित, दुर्बल आणि उपेक्षित घटकांना मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी त्यांनी केलेले कार्य भारतीय सामाजिक इतिहासातील एक महत्त्वपूर्ण पर्व मानले जाते. त्यांच्या पुरोगामी विचारांचा आणि समतेच्या संदेशाचा जागर नव्या पिढीपर्यंत पोहोचविण्याचा प्रयत्न या कार्यक्रमातून करण्यात येणार आहे.
‘जागर समतेचा…’ हा कार्यक्रम लोककला, शाहिरी, लोकसंगीत आणि प्रबोधनपर सादरीकरणांचा प्रभावी संगम ठरणार आहे. सामाजिक परिवर्तनासाठी लोककलांचा उपयोग कसा होऊ शकतो, याचे प्रत्यंतर या कार्यक्रमातून रसिकांना अनुभवता येणार आहे. समता, बंधुता आणि सामाजिक सलोखा या मूल्यांचा संदेश या सांस्कृतिक उपक्रमातून अधोरेखित केला जाणार आहे.
या कार्यक्रमाचे सादरीकरण *शाहीरविशारद डॉ. आझाद नायकवडी अलंकार कला अकादमी फौंडेशन* यांच्यामार्फत करण्यात येणार आहे. शाहिरी परंपरेचा प्रभावी वारसा जपत सामाजिक प्रबोधनाची भूमिका निभावणाऱ्या या संस्थेच्या कलाकारांकडून राजर्षी शाहू महाराजांच्या कार्याचा आणि विचारांचा सांस्कृतिक आविष्कार सादर केला जाणार आहे. लोकसंस्कृती आणि समाजजागृती यांचा संगम घडविणाऱ्या सादरीकरणातून शाहू महाराजांच्या कार्याची उजळणी करण्यात येणार आहे.
महाराष्ट्रातील शाहिरी परंपरा ही सामाजिक परिवर्तनाचे प्रभावी माध्यम राहिली असून लोककलेच्या माध्यमातून जनतेपर्यंत विचार पोहोचविण्याचे कार्य या परंपरेने सातत्याने केले आहे. ‘जागर समतेचा…’ हा कार्यक्रम त्या समृद्ध परंपरेला उजाळा देत सामाजिक समतेची मूल्ये अधिक दृढ करण्याचा प्रयत्न करणार आहे.
कार्यक्रमामध्ये शाहिरी गायन, लोकसंगीत आणि सामाजिक आशय असलेल्या कलासादरीकरणांच्या माध्यमातून राजर्षी छत्रपती शाहू महाराजांच्या कार्याचे स्मरण करण्यात येणार आहे. त्यांच्या सामाजिक न्यायाच्या तत्त्वज्ञानाचा, शिक्षणविषयक दूरदृष्टीचा आणि लोककल्याणकारी दृष्टिकोनाचा परिचय या कार्यक्रमातून रसिकांना होणार आहे. त्यामुळे हा कार्यक्रम केवळ सांस्कृतिक सादरीकरण न राहता सामाजिक प्रबोधनाचा एक प्रभावी मंच ठरणार आहे.
सदर कार्यक्रम मा. ॲड. आशिष शेलार, मंत्री (सांस्कृतिक कार्य, इलेक्ट्रॉनिक्स, माहिती तंत्रज्ञान व कृत्रिम बुद्धिमत्ता विकास), महाराष्ट्र राज्य यांच्या संकल्पनेतून तसेच मा. डॉ. किरण कुलकर्णी, सचिव, सांस्कृतिक कार्य विभाग यांच्या मार्गदर्शनाखाली आयोजित करण्यात आला आहे. महाराष्ट्राच्या वैविध्यपूर्ण सांस्कृतिक वारशाचे जतन, संवर्धन आणि प्रसार करण्याबरोबरच लोककला, लोकपरंपरा आणि समाजप्रबोधनाची समृद्ध परंपरा जिवंत ठेवणे तसेच थोर समाजसुधारकांच्या कार्याचा व विचारांचा परिचय नव्या पिढीला करून देणे, या उद्देशाने सांस्कृतिक कार्य विभाग विविध उपक्रमांचे आयोजन करीत आहे.
राजर्षी छत्रपती शाहू महाराजांच्या समतेच्या, सामाजिक न्यायाच्या आणि लोककल्याणाच्या विचारांना अभिवादन करणारा हा सांस्कृतिक कार्यक्रम रसिकांसाठी प्रेरणादायी ठरणार आहे. सदर कार्यक्रमास प्रवेश विनामूल्य असून कला रसिक, विद्यार्थी, संशोधक तसेच नागरिकांनी मोठ्या संख्येने उपस्थित राहून कार्यक्रमाचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन श्रीराम पांडे, संचालक, सांस्कृतिक कार्य संचालनालय, महाराष्ट्र राज्य, मुंबई यांनी केले आहे.
