जुने दानवाड :इचलकरंजी महानगरपालिकेची वादग्रस्त ‘जुने दानवाड राधाकृष्ण पाणी योजना’ कायदेशीररित्या व कायमस्वरूपी रद्द करावी, या प्रमुख मागणीसाठी दानवाड (ता. शिरोळ) येथील जुने दानवाड तलाठी कार्यालयासमोर राधाकृष्ण संगमभूमी जल आक्रोश समितीच्या वतीने सुरू असलेल्या बेमुदत साखळी उपोषणाचा आज तिसरा दिवस आहे.
दिनांक ०९ ऑगस्ट २०२६ पासून सुरू असलेल्या या आंदोलनाला पंचक्रोशीतील शेतकरी, पशुपालक व ग्रामस्थांचा तीव्र पाठिंबा मिळत असून, प्रशासनाच्या भूमिकेबद्दल तीव्र संताप व्यक्त होत आहे.
आज दिनांक ११ ऑगस्ट २०२६ रोजी सुरू असलेल्या उपोषणात खालील प्रमुख व्यक्तींनी सहभाग घेतला आहे:
संतोषदादा आठवले (प्रमुख, पँथर आर्मी तथा अध्यक्ष, राधाकृष्ण संगमभूमी जल आक्रोश समिती)
दिनेश कांबळे (सामाजिक कार्यकर्ते)
शिवानंद माळी (विद्यमान ग्रामपंचायत सदस्य, नवे दानवाड)
श्रावण कांबळे (विद्यमान ग्रामपंचायत सदस्य, नवे दानवाड)
आंदोलनाला दिग्वीजयांचा व ग्रामस्थांचा भक्कम पाठिंबा:
या उपोषण आंदोलनाला प्रत्यक्ष उपस्थित राहून अनेक मान्यवरांनी व ग्रामस्थांनी पाठिंबा दर्शवला. यामध्ये प्रामुख्याने:
* युवा नेते शिवराज पाटील
* नवे दानवाडचे सरपंच डॉ. सी. डी. पाटील
* माजी सरपंच बाबासो पाटील
* शिवसेना विभाग प्रमुख भगतसिंग शिलेदार
* जुने दानवाडचे माजी सरपंच नामदेव कांबळे
* माजी सरपंच धनपाल गुरव
* माजी उपसरपंच कुमार रजपूत सर
* माजी तंटामुक्त समिती अध्यक्ष बाबगोंडा पाटील
* सामाजिक कार्यकर्ते भरमगोंडा पाटील, खंडेराव चव्हाण, सज्जनसिंग शिलेदार, अलगोंडा पाटील, प्रशांत पाटील, शंकर पाटील (सुळकुडे), नितिन पाटील
* माजी ग्रामपंचायत सदस्य तथा दलित नेते मारुती कांबळे
* दत्तवाडचे सामाजिक कार्यकर्ते राजू किलकर, चिदंबर कुलकर्णी, राजकुमार वडगांवे
* पत्रकार प्रल्हाद साळुंखे, अनंत कुलकर्णी
* शिवाप्पा गुरव, शिवगोंडा पाटील (शटगोप्णावर), देवगोंडा पाटील, आनंदा परिट, दादासो पाटील यांच्यासह अनेक मान्यवर व ग्रामस्थ मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.
आंदोलनातील प्रमुख कायदेशीर व तांत्रिक मुद्दे:
* जगण्याच्या अधिकारवर गदा:
भारतीय संविधानाच्या अनुच्छेद २१ नुसार ‘पाण्याचा अधिकार’ हा जगण्याच्या अधिकाराचा भाग मानला गेला आहे. मार्च ते जून या कालावधीत दानवाड पंचक्रोशीत तीव्र दुष्काळी परिस्थिती असते. अशा वेळी पिण्याचे व शेतीचे पाणी इतरत्र वळवणे स्थानिकांच्या हक्कांवर घाला घालणारे आहे.
* श्वेतपत्रिका (White Paper) जाहीर करण्याची मागणी:
कोणतीही मोठी योजना राबविण्यापूर्वी जल-शाश्वतता अहवाल, पर्यावरणीय प्रभाव मूल्यांकन आणि लोकसुनावणी घेणे बंधनकारक आहे. मात्र, प्रशासनाने या योजनेचा सविस्तर अहवाल सार्वजनिक करून ‘श्वेतपत्रिका’ जाहीर करावी, अशी आक्रमक मागणी आंदोलकांकडून होत आहे.
* उपलब्ध पर्यायांकडे दुर्लक्ष:
इचलकरंजी शहरासाठी शिरोळ तालुक्यातील मजरेवाडी येथील कृष्णा नदीवरील मूळ पाणीपुरवठा योजना आधीपासून कार्यान्वित आहे. या योजनेतील ४०% ते ५०% पाण्याची गळती दुरुस्त करून आणि पंचगंगा नदीचे प्रदूषण रोखून शुद्धीकरण केल्यास शहराची गरज सहज भागू शकते. असे असताना नवीन योजना लादणे अन्यायकारक असल्याचे आंदोलकांनी म्हटले आहे.
* परिसरावर दुष्काळाची टांगती तलवार:
इचलकरंजीची ‘राधाकृष्ण पाणी योजना’ आणि कर्नाटकातील ‘महालक्ष्मी पाणी उपसा योजना’ दोन्ही कार्यान्वित झाल्यास, दानवाड व परिसरातील भूजल पातळी खालावून संपूर्ण परिसर कायमचा दुष्काळग्रस्त होईल, अशी भीती व्यक्त केली जात आहे.
आंदोलकांच्या मुख्य मागण्या:
* तात्कालिक स्थगिती: जोपर्यंत प्रकल्पाची सत्यता स्पष्ट करणारी श्वेतपत्रिका जाहीर होत नाही, तोपर्यंत या योजनेच्या सर्व प्रशासकीय व तांत्रिक मंजुऱ्या आणि कामांना तात्काळ स्थगिती द्यावी.
* आरक्षण व मंजुरी रद्द करणे: पाटबंधारे विभाग आणि महाराष्ट्र जीवन प्राधिकरणाने दिलेली तांत्रिक मंजुरी व पाण्याचे आरक्षण कायदेशीररित्या रद्द करावे.
* कायदेशीर घोषणा: महाराष्ट्र शासन व मुख्यमंत्री महोदयांनी प्रस्तावित ‘राधाकृष्ण पाणी योजना’ पूर्णपणे बरखास्त केल्याची घोषणा करावी.
दानवाड पंचक्रोशीतील शेतकरी व ग्रामस्थांच्या न्याय्य मागण्यांकडे दुर्लक्ष झाल्यास आंदोलनाची तीव्रता आणखी वाढवण्यात येईल, असा इशारा राधाकृष्ण संगमभूमी जल आक्रोश समितीचे अध्यक्ष श्री. संतोषदादा आठवले यांनी दिला आहे. या निवेदनाची प्रत योग्य त्या कायदेशीर कारवाईसाठी संबंधित उच्चाधिकार विभागांकडे पाठवण्यात आली आहे.
