कोल्हापूर : महाराष्ट्रातील एक महत्त्वाचे शहर असून प्राचीन काळापासून कोल्हापूर हे दक्षिण काशी या नावाने ते प्रसिद्ध आहे. महाराष्ट्राच्या दक्षिण भागातील पंचगंगा नदीकाठी वसलेले कोल्हापूर हे मोठे सुंदर शहर आहे. तू जाणून घेऊयात कोल्हापुरातील प्रेक्षणीय स्थळे.
कोल्हापुरातील सर्वात प्रसिद्ध धार्मिक स्थळांपैकी एक म्हणजे कोपेश्वर मंदिर, जे भगवान शिव यांना समर्पित आहे. शिलाहार राजा गंडारादित्यने १२ व्या शतकात कृष्णा नदीच्या काठी शंकूच्या आकारासारखे एक मंदिर बांधले. कोल्हापूर शाहूवाडी तालुक्यातील विशालगड हा किल्ला आहे आणि स्थानिक लोक त्याला ‘खेलना’ असेही म्हणतात. बाजी प्रभू देशपांडे आणि विजापूरचा सिद्दी मसूद यांच्यात झालेल्या लढाईसाठी लोकप्रिय आहे. विशाळ म्हणजे भव्य, या नावातच त्याची किती भव्यता असल्याचे दिसून येते. ११३० मीटर व्याप्ती आणि समुद्रसपाटीपासून ३५०० फूट उंचीवर हा किल्ला वसलेला आहे.
ड्रीम वर्ल्ड वॉटर पार्क हे उत्तम एक दिवसिय सहलीचे ठिकाण आहे. मनोरंजन पार्कचे वर्णन करण्यासाठी अमर्यादित मनोरंजन असे योग्य ठरेल. येथे सर्व वयोगटातील कांसाठी काहीतरी आहे आणि लहान मुलांसाठी स्वतंत्र सवारी आहेत.
कोल्हापुरातील रमणीय रंकाळा तलावाच्या काठावरील शालिनी पॅलेस म्हणजे कोल्हापुरातील भव्य खुण. छत्रपती शहाजी द्वितीय पूर महाराज आणि राणी प्रमिला राजे यांची कन्या राजकन्या श्रीमंत शालिनी राजे यांच्यानंतर या वारसा रचनेला नाव देण्यात आले आहे.
पन्हाळा गड कोल्हापूर राजधानीच्या वायव्येस १२ कि.मी. अंतरावर आहे. हा किल्ला देशातील सर्वात मोठ्या किल्ल्यांपैकी एक आहे आणि दक्षिण प्रांतातील सर्वात मोठा किल्ला आहे.
विजापूर ते अरबी समुद्राच्या किनाऱ्यापर्यंत महाराष्ट्रातून जाण्याऱ्या मुख्य व्यापारी मार्गावर नजर ठेवण्यासाठी बांधला गेला. हे ठिकाण ऐतिहासिक ठिकाणांना भेटी देण्याचे आवडते अशा लोकांसाठीचेच नाही परंतु ज्यांना फिरायला आवडते त्यांच्यासाठी देखील हे भेटीचे ठिकाण आहे.
इरविन कृषी संग्रहालय कृषीशी संबंधित उपकरणे प्रदर्शित करते. हे शहराच्या मध्यभागी आहे आणि सध्या कोल्हापूरचे जिल्हाधिकारी कार्यालय आहे आणि स्वराज भवन म्हणूनही ओळखले जाते. आपल्याला आंध्रा मधील प्राचीन नाण्यांचा संग्रह, कुंभारकाम केलेली मातीची भांडी आणि १९४५ मध्ये ब्रम्हापुरी टेकड्यांमधून खोदलेल्या अनेक कांस्य कलाकृतीच्या सापडतील.
कोल्हापुरातील अजारा तालुका हिरण्यकेशी नदीच्या काठावर असलेला, रामतीर्थ धबधबा एक अद्वितीय शांतता आणि निसर्गरम्य सौंदर्यासाठी प्रसिद्ध धबधबा आहे. एकदिवसीय सहलीसाठी आणि शहरातील घाई गडबडीपासून स्वत: ची सुटका करण्यासाठी हे स्थान मुख्यतः वापरले जाते. या भागात अनेक मंदिरे आहेत आणि पर्यटक येथे गर्दी करतात.
कोल्हापुरातील पन्हाळा किल्ला संकुलामध्ये बॉटनिकल गार्डन म्हणजे तबक उद्यान म्हणून ओळखले जाते. उद्यान विविध प्रकारची वनस्पती आणि जीवजंतूंसाठी लोकप्रिय आहे आणि चालण्यासाठी किंवा सायकल चालविण्याकरिता चिन्हांकित खुणा असलेल्या वनराई विभागात सेट केल्या आहेत.
